Okres zimowy stawia przed naszym organizmem szczególne wyzwania. Niskie temperatury, mniejsza ekspozycja na słońce oraz zwiększone ryzyko infekcji sprawiają, że odpowiednio zbilansowana dieta staje się kluczowym elementem dbania o zdrowie.
Podstawą zimowego jadłospisu powinny być regularne, ciepłe posiłki dostarczające organizmowi stałych porcji energii: zupy, gulasze, dania z kaszami i pieczonymi warzywami pomagają utrzymać komfort termiczny i stabilny poziom glukozy. Szczególną uwagę warto zwrócić na sezonowe warzywa korzeniowe (marchew, pietruszka, seler, buraki, pasternak), warzywa kapustne (kapusta, brukselka, jarmuż) oraz cytrusy, kiwi i paprykę, które dostarczają witamin A, C, K, błonnika i przeciwutleniaczy wspierających układ odpornościowy. W codziennym menu powinno znaleźć się też miejsce dla pełnoziarnistych produktów zbożowych, roślin strączkowych, dobrej jakości białka (jaja, chude mięso, nabiał, tofu) oraz zdrowych tłuszczów, m.in. z olejów roślinnych tłoczonych na zimno, awokado, orzechów i pestek.
Zimowa dieta powinna obfitować w kiszonki: kapustę, ogórki, buraki i inne warzywa fermentowane, które są naturalnym źródłem probiotyków i związków wspierających mikroflorę jelitową, a przez to odporność. Jednocześnie warto ograniczać cukier dodany, słodycze i wysoko przetworzone przekąski, ponieważ ich nadmiar sprzyja stanom zapalnym i może osłabiać naturalne mechanizmy obronne organizmu.
W chłodne miesiące organizm potrzebuje potraw, które pomogą utrzymać odpowiednią temperaturę ciała oraz zapewnią sytość bez nadmiernego obciążania trawienia. Sprawdzą się rozgrzewające zupy krem (np. z dyni, marchwi, soczewicy), esencjonalne buliony warzywno‑mięsne, gulasze z kaszą gryczaną lub jaglaną oraz pieczone warzywa korzeniowe z dodatkiem oliwy czy oleju rzepakowego. Warto też regularnie sięgać po warzywa cebulowe, czosnek i cebulę, które zawierają związki siarkowe o działaniu przeciwbakteryjnym i wspierającym organizm w walce z infekcjami.
Między posiłkami dobrze sprawdzają się ciepłe napoje: napary ziołowe z dodatkiem imbiru, kurkumy czy cynamonu, delikatne herbaty z czarnego bzu, lipy, malin czy dzikiej róży. Takie połączenia dostarczają polifenoli, witaminy C oraz substancji o działaniu przeciwzapalnym i rozgrzewającym, co wspiera odporność i łagodzenie pierwszych objawów przeziębienia. Miód może być wartościowym dodatkiem wzmacniającym i łagodzącym gardło, ale najlepiej dodawać go do przestudzonego napoju oraz uwzględnić jego wpływ na gospodarkę węglowodanową, zwłaszcza przy insulinooporności lub cukrzycy.
Zimą szczególną uwagę należy zwrócić na witaminę D, ponieważ w naszej szerokości geograficznej znaczna część populacji ma jej niedobory z powodu ograniczonej ekspozycji na słońce. Dieta zawierająca tłuste ryby morskie (łosoś, makrela, śledź, sardynki), jaja oraz produkty wzbogacane witaminą D pomaga pokryć część zapotrzebowania, jednak u wielu osób konieczna jest indywidualnie dobrana suplementacja uzgodniona z lekarzem lub dietetykiem.
Równie istotna jest odpowiednia podaż witaminy C oraz cynku, te składniki wspierają funkcjonowanie bariery śluzówkowej, produkcję białych krwinek i skracanie czasu trwania infekcji przy ich niedoborach. Witamina C powinna pochodzić przede wszystkim z warzyw i owoców (papryka, natka pietruszki, kiszona kapusta, brokuły, cytrusy, kiwi, owoce dzikiej róży), natomiast cynk znajdziemy m.in. w owocach morza, czerwonym mięsie, jajach, pestkach dyni, orzechach i roślinach strączkowych. Warto pamiętać, że zbyt wysokie dawki suplementów cynku przyjmowane długotrwale mogą zaburzać wchłanianie miedzi, dlatego suplementację należy prowadzić rozsądnie, zgodnie z zaleceniami specjalisty. Na odporność pozytywnie wpływają również probiotyki i produkty fermentowane, jednak także w ich przypadku podstawą pozostaje różnorodna, dobrze skomponowana dieta.
|
Składnik |
Naturalne źródła | Działanie |
|
Witamina D |
Tłuste ryby morskie, jaja, produkty wzbogacane |
Wspiera odporność, zdrowie kości i pracę mięśni |
| Witamina C | Cytrusy, papryka, kiszonki, natka pietruszki, brokuły, dzika róża |
Chroni przed infekcjami, działa antyoksydacyjnie |
| Cynk |
Owoce morza, pestki dyni, orzechy, rośliny strączkowe |
Wspiera produkcję białych krwinek i skraca czas infekcji |
|
Probiotyki |
Jogurt naturalny, kefir, maślanka, kiszona kapusta, ogórki kiszone |
Wzmacniają mikrobiotę jelit i odporność |
| Kwasy omega‑3 | Łosoś, makrela, śledź, sardynki, siemię lniane, nasiona chia |
Działanie przeciwzapalne, wsparcie odporności |
Zimowa dieta powinna być bogata w produkty fermentowane, które wspierają mikroflorę jelitową, dlatego warto regularnie włączać do jadłospisu kiszoną kapustę, ogórki, zakwas z buraków, jogurt naturalny i kefir. Jednocześnie dobrze jest zadbać o codzienną porcję warzyw i owoców (minimum 400-500 g dziennie), w tym warzyw zielonych i kapustnych, oraz 1-2 porcje tłustej ryby tygodniowo.
Nie należy zapominać o odpowiednim nawodnieniu organizmu, mimo że zimą nie odczuwamy tak silnego pragnienia, ciepła woda, napary ziołowe i herbaty owocowe pomagają utrzymać prawidłową pracę układu krążenia i śluzówek. Pamiętajmy, że zdrowa dieta to tylko jeden z elementów wspierających odporność; równie ważne są odpowiednia ilość snu, regularna aktywność fizyczna oraz ograniczanie przewlekłego stresu, które wspólnie pomagają organizmowi lepiej radzić sobie z wyzwaniami sezonu zimowego.
Chcesz wdrożyć takie zasady w praktyce bez liczenia kalorii i planowania posiłków? Zamów dietę przeciwzapalną w Rukola Catering i zadbaj o odporność z gotowym, zbilansowanym jadłospisem!
